De laatste blog van dit jaar wil ik afsluiten met een belangrijk onderwerp; hechting.

Een pasgeboren baby heeft eten en slaap nodig. Je zou denken dat dit de primaire behoeften zijn. Maar ook het bieden van veiligheid en bescherming is belangrijk. Hierbij heeft het kind de hulp nodig van een volwassenen. Het gaat om het besef dat een ander er voor je is en dat je op hem kunt vertrouwen. Dit veilige gevoel verwijst naar gehechtheid. Het ontwikkelen van een veilige of onveilige gehechtheid vindt plaats in de eerste twee levensjaren van het kind.
Het doel van hechtingsgedrag in de eerste twee levensjaren is het verkrijgen van veiligheid bij het kind. Deze veilige basis hebben kinderen nodig om de wereld te gaan ontdekken. Van daaruit leren zij zelfstandig en onafhankelijk te worden. Dit wordt ook wel exploratie genoemd.
Hechtingsgedrag is volgens Rigter (2002) ‘elke vorm van gedrag die ertoe bijdraagt dat een persoon in de nabijheid komt of blijft van een bekend ander individu waarvan wordt gedacht dat hij beter met de eisen die de omstandigheden stellen om kan gaan. Hechtingsgedrag is het meest duidelijk als de desbetreffende persoon bang, moe of ziek is en wordt bevredigd door het geven van troost, zorg en geruststelling’ (p. 176).

Femke van Roozendaal (2016) schrijft in haar artikel dat sensitiviteit en responsiviteit nodig is voor een gezonde hechting. Simpelweg betekend dit dat je de signalen van een kind ziet en begrijpt (sensitiviteit) en dat je er snel op kunt reageren (responsiviteit). Actie, reactie; ik zal er een voorbeeld van geven. De peutergroep van de Parel is buiten aan het spelen. Een kind wil van de glijbaan af glijden, maar valt wanneer hij het trappetje op wilt lopen. Het kind is in tranen. De leidster loopt er naartoe, pakt het kindje op en zegt: ben je van het trappetje gevallen? Dat is niet zo fijn he. Heb je je pijn gedaan? Hiermee geef je aan dat je hebt gezien dat het kind is gevallen. Het kind is verdrietig, dus je weet dat hij pijn heeft of wellicht alleen is geschrokken van de val. Hoe dan ook, in zulke situaties is het belangrijk dat je het kind troost en laat zien dat je er voor hem bent. Een klein gebaar als het kind oppakken of een knuffel geven is van grote waarde voor de veilige gehechtheid van het kind.

Hoe dragen de leidsters van de Parel een steentje bij aan de gehechtheid van de kinderen?
Allereerst zorgen wij voor vaste gezichten op de groepen. Dat vinden wij belangrijk, omdat wij zo een vertrouwensband opbouwen met de kinderen. Naast de kinderen leren ook de ouders ons vertrouwen. Ouders laten hun kostbaarste bezit bij ons achter. Voor hen is het fijn dat zij weten waar zij aan toe zijn en wie er op de groep staat. In geval van afwezigheid wordt dit ook aan de ouders gemeld (wanneer een leidster bijvoorbeeld op vakantie is). Ook geven wij zoveel mogelijk liefde, zorg, warmte en aandacht, net zoals zij dat thuis ook krijgen. Wij laten betrokkenheid zien door de gevoelens en emoties van de kinderen te benoemen en hierop te reageren (sensitieve responsiviteit). Door sensitief te reageren op het kind, laten wij zien dat wij het kind ondersteunen en achter hen staan. Hierdoor leert het kind op ons vertrouwen, wat de emotionele band versterkt. Tot slot vinden wij het fysieke contact ook belangrijk. De baby in je armen nemen als je de fles geeft, optillen en knuffelen wanneer een kind huilt, een high five of knuffel geven wanneer het kind weggaat. Het zijn de kleine dingen die wel belangrijk zijn voor een kind.

Een mooi voorbeeld waarmee ik de blog wil afsluiten is een filmpje van het ‘still face- experiment’. Dr. Edward Tronick onderzocht in dit experiment wat onverschilligheid met een baby doet. Ouders zitten tegenover hun baby en zijn eerst heel leuk met het kind in contact. Ze reageren op de signalen en spelen met het kind. Vervolgens geeft hij een seintje en moet de ouder wegdraaien van het kind. Vervolgens kijkt de ouder zonder enige uitdrukking op het gezicht naar het kind. De ouder lacht niet meer, reageert niet meer op de signalen, helemaal niets meer. Wat er vervolgens gebeurd, zal ik niet verklappen. Bekijk het filmpje en laat eventueel in een reactie hieronder weten wat u van het filmpje vindt. Heeft u dit zelf al een keer geprobeerd met uw kind? Of wilt u het na dit filmpje een keer proberen? Deel uw ervaring met ons! Dit is de link: https://www.youtube.com/watch?v=apzXGEbZht0.

Heeft u een idee voor mijn volgende blog? Zou u wel wat meer willen weten over bijvoorbeeld moeilijk eten of slapen? Laat het in een reactie hieronder weten en wie weet behandel ik dat onderwerp de volgende keer.

Groetjes en tot de volgende blog,

Angelique.

Literatuurlijst

Rigter, J. (2002). Ontwikkelingspsychopathologie bij kinderen en jeugdigen. Coutinho

Roozendaal, F. (2016). Domino-effect van onveilige hechting’. http://kiind.nl/domino-effect-onveilige-hechting/

Hechting

Plaats een reactie